WIERZE UFAM MIŁUJĘ

„W KAŻDEJ CHWILI MEGO ŻYCIA WIERZĘ, UFAM, MIŁUJĘ” — ZOFIA KOSSAK-SZCZUCKA

  • Słowo Boże na dziś

  • NIC TAK NIE JEST POTRZEBNE CZŁOWIEKOWI JAK MIŁOSIERDZIE BOŻE – św. Jan Paweł II

  • Okaż mi Boże Miłosierdzie

  • JEZU UFAM TOBIE W RADOŚCI, JEZU UFAM TOBIE W SMUTKU, W OGÓLE JEZU UFAM TOBIE.

  • Jeśli umrzesz, zanim umrzesz, to nie umrzesz, kiedy umrzesz.

  • Wspólnota Sióstr Służebnic Bożego Miłosierdzia

  • WIELKI POST

  • Rozważanie Drogi Krzyżowej

  • Historia obrazu Jezusa Miłosiernego

  • WIARA TO NIE NAUKA. WIARA TO DARMO DANA ŁASKA. KTO JEJ NIE MA, TEGO DUSZA WYJE Z BÓLU SZUKAJĄC NAUKOWEGO UZASADNIENIA; ZA LUB PRZECIW.

  • Nie wstydź się Jezusa

  • SŁOWO BOŻE

  • Tak mówi Amen

  • Książki (e-book)

  • TV TRWAM

  • NIEPOKALANÓW

  • BIBLIOTEKA W INTERNECIE

  • MODLITWA SERCA

  • DOBRE MEDIA

  • Biblioteki cyfrowe

  • Religia

  • Filmy religijne

  • Muzyka religijna

  • Portal DEON.PL

  • Polonia Christiana

  • Muzyka

  • Dobre uczynki w sieci

  • OJCIEC PIO

  • Św. FAUSTYNA

  • Jan Paweł II

  • Ks. Piotr Pawlukiewicz

  • Matka Boża Ostrobramska

  • Moje Wilno i Wileńszczyzna

  • Pielgrzymka Suwałki – Wilno

  • Zespół Turgielanka

  • Polacy na Syberii

  • SYLWETKI

  • ŚWIADECTWA

  • bEZ sLOGANU2‏

  • Teologia dla prostaczków

  • Wspomnienia

  • Moja mała Ojczyzna

  • Zofia Kossak

  • Edith Piaf

  • Podróże

  • Czasopisma

  • Zdrowie i kondyncja

  • Znalezione w sieci

  • Nieokrzesane myśli

  • W KAŻDEJ CHWILI MOJEGO ŻYCIA WIERZĘ, UFAM, MIŁUJĘ.

  • Prezydent Lech Kaczyński

  • PODRÓŻE

  • Pociąga mnie wiedza, ale tylko ta, która jest drogą. Wiedza jest czymś wspaniałym, ale nie jest najważniejsza. W życiu człowieka najważniejszym jest miłość – prof. Anna Świderkówna

  • Tagi wpisów

  • Cytat na dziś

    Dostęp do internetu ujawnia niewyobrażalne pokłady ludzkiej głupoty.

Folwark w Dąbrowicy Wielkiej

Posted by tadeo w dniu 19 lipca 2011


Powstanie i rozwój gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej datuje się na drugą połowę XVI wieku.  Powstanie folwarku miało na celu wzrost produkcji zbóż i tym samym dochodów ich właścicieli ze względu na wyjątkowe korzystne ceny (Polska wówczas była największym eksporterem zboża)

Tak jak wszystkie powstające folwarki i prawdopodobnie w Dąbrowicy Wielkiej powstał poprzez wzięcie w uprawę nieuprawianych dotąd gruntów. Nie wiemy dokładnie, kiedy powstał folwark w Dąbrowicy Wielkiej. W dokumencie z 15 kwietnia 1759 roku czytamy, że król August III nadał ziemię porucznikowi pułku gen. Józefa Bielaka – Samuelowi Czymbajewiczowi (Czyn – baj po turecku oznacza prawdziwy) wsie Dąbrowica Wielką i Połoski. Obie wsie królewskie znajdowały się wówczas w kluczu kijowieckim.

Nadanie tych ziem Tatarom było nagrodą za wierność i waleczność Tatarów w czasie służby wojskowej u boku króla. Tatarzy długo tutaj nie przebywali, ponieważ w wykazie listy Tatarów pod koniec XVIII wieku, którzy posiadali ziemie w tym rejonie nie ma już Dąbrowicy (pozostała tylko wieś Połoski).

W okresie rządów austriackich (1795-1809) dobra rządowe należące do klucza trojanowskiego (mi. Dąbrowica Wielka)zostały sprzedane prywatnym właścicielom. Ziemie te, które posiadał Tatar Samuel Czymbajewicz zostały nabyte przez nowego właściciela. Pierwszy znanym właścicielem folwarku w Dąbrowicy Wielkiej był Jan Sobolewski. W 1805 roku właśnie od niego nabyli dobra ziemska Paweł Sławiński wraz żoną Marianną z domu Barańska.

Ponieważ cześć majątku zostało zakupione na kredyt, pomimo starań nowego właściciela zadłużenie gospodarstwa szybko wzrastało. Przyczyniło się do tego słabo urodzajne ziemia a także niechęć chłopów do odrabiania pańszczyzny. Z powodu braku możliwości spłaty zaciągniętych kredytów ze względu na niskie dochody z działalności gospodarstwa właściciel folwarku zaczął sprzedawać lub oddawać w dzierżawę cześć majątku. I tak właścicielka majątku Marianna Barańska (powtórnie wyszła za mąż za Feliksa Łonskiego) w 1820 roku oddała w dzierżawę na 7 lat małżonkom Joannie i Stanisławowi Rochalewskim za sumę 7 300 złotych polskich. W 1822 roku dobra ziemskie wsi Dąbrowicy Wielkiej przechodzą w ręce Karoliny ze Sławińskich Jabłuszewskiej (odziedziczyła ona w drodze spadku po ojcu swoim Pawle Sławińskim i stryju Kazimierzu, by rok później sprzedać niektóre grunta wraz z siedliskiem Kurniło Parchwianiukowi. Cześć gruntów w odłogach (pół włóki) bez siedliska nabył także Sylwester Niczyporuk.

W 1826 roku dziedzic Józef Mańkowski zamieszkały w Kościeniewiczach na podstawie aktu kupna i sprzedaży nabywa od Karoliny Jabłuszewskiej 4 włóki ziemi, w tym dwie z łanów dworskich i dwie włóki z Łanów włościańskich. Za rok w 1827 roku małżonkowie Mańkowscy dokupują jeszcze kolejne grunta za sumę 4 000 polskich złotych oraz prawo do propinacji (wyłączne prawo do sprzedaży a nawet przymus wykupu określonych ilości trunków chłopom w pańskiej karczmie), jaka przypadła wedle kontraktu kupna i sprzedaży.

W 1837 roku dziedzic Józef Mańkowski dobra znajdujące się w Dąbrowicy Wielkiej sprzedaje swojemu synowi – Erazmowi. W dalszych latach nowy dziedzic dąży ze wszystkich sił do scalenia rodzinnych dóbr w Dąbrowicy Dużej, z tego powodu zadłuża się.

Po śmierci Erazma Mańkowskiego w 1845 roku prawem własności wszystkie te dobra na mocy testamentu odziedziczyła w spadku Ignacyna z Bilskich, żona zmarłego.

Kolejnym właścicielem dóbr w Dąbrowicy Wielkiej na mocy kontraktu kupna-sprzedaży z 1854 roku zostaje Andrzej Ruttie. Następnie w 1864 roku Andrzej Ruttie odsprzedaje cześć nabytych dóbr Mikołajowi Czapskiemu i Janowi Ługowskiemu, a dodatkowo 7 morgów kupują od niego Jakub Łojewski, Jakim Niedźwiedź i Łukasz Łukijaniuk.

Nowy właściciel Andrzej Rutiie w dalszym ciągu usilnie pozbywa się nabytej kilkanaście lat temu ziemi – w 1868 roku 3 morgi sprzedaje żydowi Chaimowi Modrzewskiemu.

W 1870 roku pozostałą cześć dóbr w Dąbrowicy Wielkiej Andrzej Ruttie sprzedaje Janowi Ruttie, który następnie już następnego dnia po nabyciu sprzedaje cześć ziemi – 10 włók następującej grupie chłopów:

1. Paweł Zabłocki – 1 włókę

2. Ludwik Prokopiuk – 1 włókę

3. Kornił Lewczuk – 1 włóka

4. Łukasz Czernik –  1 włóka

5. Klim Prokopiuk – 1 włóka

6. Tymosz Medwiedź (Niedźwiedź) – 1 włoka

7. Dawid Czernik – 15 morgów

8. Iwan Harasimiuk – 15 morgów

9. Jurko Kukawski – 10 morgów

10. Iwan Kukawski – 10 morgów

11. Antoni Skolimowski – 10 morgów

12. Semen Harasimiuk – 7,5 morgi

13. Stefan Parafiniuk – 7,5 morgi

14. Nieścior Kukawski – 7,5 morgi

15. Andrzej Łuciuk – 7,5 morgi

16. Taras Scheń – 7,5 morgi

17. Michał Kukawski – 7,5 morgi

18. Kalistrat Kukawski – 7,5 morgi

19. Mikołaj Harasimiuk – 5,5 morgi

Podczas uwłaszczenia ziemi we wsi Dąbrowica Wielka w 1873 roku przydzielona chłopom bezpłatnie dzierżawioną i użytkowaną dotychczas przez nich ziemię na własność była w większości podzielona schematycznie na bardzo długie i wąskie działki oraz najczęściej rozrzuconą w kilkunastu lub nawet w kilkudziesięciu kawałkach. Można sobie wyobrazić rezultaty takiego podziału, gdzie działka ziemi o szerokości sążnia (3 łokci,7 stóp, czyli około 176 cm) kilometrowej długości, dodatkowo ograniczona do sąsiada zagonu głęboką bruzdą. Bruzdy były podobne do rowów strzeleckich, a działki (zagony) wyglądały jak wały ochronne. Zagony były aż takie wąskie, że bywało, że jeden żniwiarz nie miał, co na jeden raz sierpem zająć.

Według ustnych przekazów najstarszych mieszkańców wsi ziemia uprawiana przez rolników wsi Dąbrowicy Dużej ciągnęła się wówczas od granic wsi  Bokinka Królewska aż do granic wsi  Połoski (wąskie działki ciągnące się na kilka kilometrów). Lasy biegnące obecnie zaraz za wsią w stronę Połosek były wówczas gruntami ornymi. Dopiero komasacja (scalenie gruntów) przeprowadzona w 1930 roku zmieniła ten niekorzystny dla rolników podział gruntów.

Nie trzeba dodawać, ze przeprowadzona komasacja gruntów przyniosła chłopom bardzo duże korzyści, ponieważ przede wszystkim zagroda każdego gospodarza stanowiła pewną całość. Nie tracono już czasu dojazdu do odległych pól, rozluźniła się zabudowa, ponieważ cześć gospodarzy przeniosła swoje zabudowania ze wsi na nowy teren.

Przeczytaj także: Dąbrowica Duża

Uwłaszczenie chłopów we wsi Dąbrowica Wielka

Tadeusz Czernik – czernik@op.pl

Komentarze 2 to “Folwark w Dąbrowicy Wielkiej”

  1. […] W I połowie XVIII wieku w kluczu kijowieckim były karczmy w Kijowcu, Michałkach, Dobryniu, Połoskach, Choroszczynce, Dąbrowicy Małej i Dąbrowicy Wielkiej oraz w Wyczółkach. W tym czasie oprócz folwarku kijowieckiego był też folwark w Dąbrowicy Dużej. […]

  2. […] Folwark w Dąbrowicy Wielkiej Dodaj do ulubionych:LubięBądź pierwszą osobą, która doda ten do listy ulubionych. […]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

 
%d blogerów lubi to: