WIERZE UFAM MIŁUJĘ

„W KAŻDEJ CHWILI MEGO ŻYCIA WIERZĘ, UFAM, MIŁUJĘ” — ZOFIA KOSSAK-SZCZUCKA

  • Słowo Boże na dziś

  • NIC TAK NIE JEST POTRZEBNE CZŁOWIEKOWI JAK MIŁOSIERDZIE BOŻE – św. Jan Paweł II

  • Okaż mi Boże Miłosierdzie

  • JEZU UFAM TOBIE W RADOŚCI, JEZU UFAM TOBIE W SMUTKU, W OGÓLE JEZU UFAM TOBIE.

  • Jeśli umrzesz, zanim umrzesz, to nie umrzesz, kiedy umrzesz.

  • Wspólnota Sióstr Służebnic Bożego Miłosierdzia

  • WIELKI POST

  • Rozważanie Drogi Krzyżowej

  • Historia obrazu Jezusa Miłosiernego

  • WIARA TO NIE NAUKA. WIARA TO DARMO DANA ŁASKA. KTO JEJ NIE MA, TEGO DUSZA WYJE Z BÓLU SZUKAJĄC NAUKOWEGO UZASADNIENIA; ZA LUB PRZECIW.

  • Nie wstydź się Jezusa

  • SŁOWO BOŻE

  • Tak mówi Amen

  • Książki (e-book)

  • TV TRWAM

  • NIEPOKALANÓW

  • BIBLIOTEKA W INTERNECIE

  • MODLITWA SERCA

  • DOBRE MEDIA

  • Biblioteki cyfrowe

  • Religia

  • Filmy religijne

  • Muzyka religijna

  • Portal DEON.PL

  • Polonia Christiana

  • Muzyka

  • Dobre uczynki w sieci

  • OJCIEC PIO

  • Św. FAUSTYNA

  • Jan Paweł II

  • Ks. Piotr Pawlukiewicz

  • Matka Boża Ostrobramska

  • Moje Wilno i Wileńszczyzna

  • Pielgrzymka Suwałki – Wilno

  • Zespół Turgielanka

  • Polacy na Syberii

  • SYLWETKI

  • ŚWIADECTWA

  • bEZ sLOGANU2‏

  • Teologia dla prostaczków

  • Wspomnienia

  • Moja mała Ojczyzna

  • Zofia Kossak

  • Edith Piaf

  • Podróże

  • Czasopisma

  • Zdrowie i kondyncja

  • Znalezione w sieci

  • Nieokrzesane myśli

  • W KAŻDEJ CHWILI MOJEGO ŻYCIA WIERZĘ, UFAM, MIŁUJĘ.

  • Prezydent Lech Kaczyński

  • PODRÓŻE

  • Pociąga mnie wiedza, ale tylko ta, która jest drogą. Wiedza jest czymś wspaniałym, ale nie jest najważniejsza. W życiu człowieka najważniejszym jest miłość – prof. Anna Świderkówna

  • Tagi wpisów

  • Cytat na dziś

    Dostęp do internetu ujawnia niewyobrażalne pokłady ludzkiej głupoty.

Historia wsi Dąbrowicy Małej

Posted by tadeo w dniu 10 Maj 2011


Wieś Dąbrowica Mała powstała nieco wcześniej od dzisiejszej wsi Dąbrowicy Dużej, była nazwana początkowo odwrotnie niż to ma miejsce obecnie tzn. Dubrowicą Wielką (obecnej Dąbrowicy Dużej jeszcze nie było). Jest już uwidoczniona na mapie z końca XV wieku  jako Dubrowica Wielka (zobacz tutaj oraz porównaj tutaj). Kiedy zamieniono nazwę, nie wiadomo, prawdopodobnie, gdy szybki przyrost i imigracja do wsi spowodował wzrost mieszkańców w Dąbrowicy Dużej, co w konsekwencji doprowadziło do odwrócenia liczby ludności w obu sąsiednich wsiach.

W II połowie XVI wieku wieś Dubrowica Wielka  (aktualnie Dabrowica Mała) użytkowała 30 włók użytków rolnych (538,5 ha), liczyła 25 „dymów” (domów), w których mieszkało  27 rodzin i 158 mieszkańców (jedna rodzina  składała się średnio z 6 osób). Każde gospodarstwo chłopskie posiadało najczęściej jedną włókę ziemi ornej, rzadziej dwie włóki (1 włóka litewska to 17,95 ha).  Ponadto poszczególnym gospodarstwom lub całym wsiom dodawano powierzchnię gruntów w tzw. naddatkach, zwanych też „liszkami” albo „zliszkami”. Przykładowo, gdy konkretne gospodarstwo użytkowało areał większy od jednej włóki i tej nadwyżki z różnych powodów nie można było włączyć do gruntów sąsiada to ta nadwyżka była dodawana do pełnej włóki i nazywana „liszką” lub „zliszką”.
Oprócz tego dodawano niekiedy do włóki stosunkowo niewielkie działki ziemi w innym miejscu nie graniczącym bezpośrednio z włóką gospodarską. W ten sposób rekompensowano słabą urodzajność gleb włóki podstawowej.
Niekiedy sam chłop brał na tzw. „płatę” dodatkową działkę lub działki, z czego płacił ustawowy czynsz. Często – także z powodu złej jakości gruntów – dodatkowe działki przydzielano całej wsi do wspólnego użytkowania lub „na wypas i drwa”.
Wszystkie tereny przyznawane ponad ustawowo przysługujące jedną lub dwie włoki nazywano „naddatkami”. Jak wynika z rewizji Starostwa Brzeskiego z 1566 roku „naddatki” w Dubrowicy Wielkiej liczyły 6 włók i 18 mórg /118,1 ha/.

Poza granicą wsi Dubrowicy Wielkiej mieścił się tzw. „zaścianek” liczący 90 mórg (52.2 ha). Nazwa tą były określane grunty złej jakości na których znajdowały się pastwiska lub lasy a chłopi mieszkających we wsi brali je do wspólnego użytkowania (najczęściej do wypasu bydła).

Z dokumentów  rewizji starostwa brzeskiego z 1566 r wynika, że wieś wieś „Dobrowicza Więthsza” wchodziła w skład starostwa brzeskiego, ale już w następnej rewizji z 1570 r. przynależy do starostwa wołyńskiego, co oznacza przyłączenie tych ziem do Korony Polskiej. Był to tylko krótki epizod przynależności tych ziem do Korony (Polski), w późniejszych lustracjach starostwa wołyńskiego już więcej nie spotykamy wsi Dobrowicza Więthsza. Oprócz tych kilku lat w późniejszym okresie aż do 1795 roku tj do III zaboru — podobnie jak początkowo – wchodziła w skład starostwa brzeskiego (starostwo brzeskie należało do Wielkiego Księstwa Litewskiego).

W tamtym okresie w (przełom XVI i XVII wieku) w odległości około 2 km od ówczesnej wsi Dubrowicy Wielkiej (dzisiaj Dąbrowica Mała) przebiegał główny trakt komunikacyjny zw. gościńcem lubelskim lub „wielką drogą” z Brześcia do Lublina i dalej do Krakowa (była wówczas stolicą Polski) przez mi. Dobrynkę, Pieszczatkę (obecnie Piszczac), Łomazy Parczew, Woin (Wohyń).

W omawianych czasach powszechną praktyką było osadnictwo w pierwszej kolejności bezpośrednio się przy rzekach lub istniejących szlakach komunikacyjnych ze względu możliwość łatwiejszego przemieszczania. Wchodziła w skład włości pieszczackiej (obecnie Piszczac) i Dubrowickiego wójtostwa. Do wójtostwa Dubrowickiego wchodziły wówczas  następujące królewskie wsie: Dobrynka, Połoski, Dubrowica Mała, Dubrowica Wielka, Koroszczynka (dziś Choroszczynka), Wola Bokinna (obecnie Bokinka Królewska), Wyczółki.

APC - 2014.10.02 16.24 - 001.3d

W ówczesnym starostwie brzeskim jedna z siedmiu włość pieszczacka (włość to były posiadłości ziemskie należące do jednego właściciela – przypadku ziem królewskich do króla – składające się z podległych wsi wraz z poddanymi chłopami) była wówczas jedną z najbardziej zwartą terytorialnie, jednolitą i najgęściej zaludnioną (świadczą o tym liczne wsie położone w niewielkiej odległości). Od wschodu graniczyła z włością brzeską.

W metryce litewskiej „Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa litewskiego – Województwo brzeskie litewskie – w spisie nieruchomości (dymów) z 1667 r. w Dubrowicy Wielkiej i Małej nie występują żadne „dymy”, od których z tytułu własności ustalano wymiar podatku. Oznacza to brak w tym czasie we wsi jakichkolwiek właścicieli ziemskich lub rzemieślników, od których można by było ustalić wymiar należnego podatku na rzecz króla.
Natomiast według następnego spisu nieruchomości (dymów) w 1690 r. występuje nazwisko Franciszka Mankowicza jako właściciel dwóch „dymów”, jeden we wsi Dubrowica Wielka, drugi w Bobince (dziś Bokinka Pańska). Wg tego spisu w Tucznej było wówczas 45 dymów szlacheckich, od których z tytułu własności ustalano wymiar podatku.

W 1759 roku król August III nadał por.Samuelowi Czymbajewczowi (Czyn – baj po turecku oznacza prawdziwy) wsie Dąbrowica i Połoski. Obie wsie królewskie znajdowały się wówczas w kluczu kijowieckim. Źródła nie podają dokładnie jakiej to wsi nadanie dotyczy, prawdopodobnie była to Dąbrowica Wielka. Nadanie tych ziem Tatarom było nagrodą za ich wierność i waleczność w czasie służby wojskowej u boku króla. Tatarzy długo tutaj nie przebywali, ponieważ na wykazie listy Tatarów pod koniec XVIII wieku, którzy posiadali ziemie w tym rejonie nie ma już Dąbrowicy (pozostała tylko wieś Połoski).

Dąbrowica Mała w 1827 roku liczyła 46 mieszkańców. Właścicielem Dąbrowicy Małej w 1815 roku był Jan Romanowski. Potem przechodzi ona na własność Mańkowskiego Erazma, a po jego śmierci, nabywa ją wraz z przyległościami w dniu 24 listopada 1854 roku od Ignacji Mańkowskiej Andrzej Ruttie za 19 000 rubli. Na pograniczu obu sąsiednich wsi w dobrach tych ziem należących do folwarku w Dąbrowicy Wielkiej była również wieś o nazwie Mańkowce, wieś już nieistniejąca, przylegała bezpośrednio do wsi Dąbrowicy Małej. Nazwa tej wsi pochodziła od poprzedniego właściciela tych ziem z początku XIX wieku Erazma Mańkowskiego.

Ruttie na Dąbrowicy nie gospodarował, ale zawsze komuś dzierżawił. Obszar folwarku wynosił wtedy 512 morgów, budynków drewnianych 4. W 1867 roku  na skutek uwłaszczenia wieś licząca wówczas 51 domów posiadała do swojej dyspozycji 853 morgów ziemi (średnio ponad 16 morgów na jedno gospodarstwo).

Natomiast zadłużony folwark w Dąbrowicy Małej w 1878 roku idzie na licytację. Odtąd właściele folwarku zmieniają często (do 1907 roku ma 6 nowych nabywców).

Ludność Dąbrowicy Małej to unici, potem w II połowie XIX wieku zmuszeni przez władze rosyjskie przeszli na wyznanie prawosławne. W 1905 roku cześć z nich zapisała się do Kościoła Katolickiego, ale znaczna cześć pozostała już prawosławna.

W 1944 roku było 30 rodzin katolickich, a 31 prawosławnych. Stosunek ten zmienił się w latach 1946-47, ponieważ w tym czasie kilkanaście rodzin prawosławnych wyjechało do ZSRR, resztę prawosławnych, jako podających się za Ukraińców w ramach akcji „Wisła” wywieziono na Ziemie Zachodnie. Pozostała tylko jedna rodzina prawosławna Jana Koniuszewskiego. Koniuszewski pochodził z tej samej rodziny, która wydała sławnego Józefa Koniuszewkiego, unitę i męczennika, który w obronie swej wiary spalił siebie i rodzinę w Kłodzie Małej. Dzieci Jana Koniuszewskiego zadeklarowali się jako „polskiej wiary”.

cc20c-291_75

Z  Dąbrowicy Małej pochodzi znany malarz Bazyli Albiczuk (ur. 18 lipca 1909, zm. 22 lipca 1995)  – Podlaski Nikifor, jak zwą go mieszkańcy. Był samoukiem – nie ukończył żadnych szkół rysunku ani uczelni artystycznych.

Nazywany malarzem ogrodów był znany był przede wszystkim z malowania ogrodów i przyrody Podlasia; jego prace cechuje bogata kolorystyka i dbałość o szczegóły. Jego życie i sztuka są świadectwem niezwykłego umiłowania natury. W przyrodzie artysta widział ład i harmonię, której zabrakło w życiu. Dlatego uciekał od szarej codzienności do ogrodu. Zasadził w nim 230 gatunków roślin, w tym wiele przeniesionych z łąk, pól i wiejskich ogrodów. Malował w różnych porach roku. Te portrety ogrodu ukazują przyrodę w najpiękniejszej postaci. „Moje zadanie – wyłaniać z natury to, co mnie cieszy, raduje, to co najpiękniejsze. I to wyłowione piękno chciałbym utrzymać w czystości bez żadnych tendencji poglądowych, jak najdalej chciałbym być od zwalczających się stron ideologicznych, a bliżej natury”. Ogrody malowane w latach 1965-67, a później pejzaże z rodzinnych stron, od kilku dziesiątków lat niezmiennie zachwycają odbiorców.  Jego wrażliwość malarska została doceniona przez koneserów sztuki, a jego obrazy można podziwiać teraz w Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej oraz w miejscowej świetlicy.

Pozostawione zeszyty z notatkami ujawniły nieznane artystyczne oblicze pana Bazylego. Wśród różnych zapisków zawierają one wiersze w większości napisane w języku ukraińskim! To odkrycie stanowiło zaskoczenie dla znających go osób. Na co dzień nie przyznawał się do ukraińskiego pochodzenia, nawet swoje obrazy sygnował po polsku. Zgodnie z ostatnią wolą „artista-żywopisca” pochowano go na prawosławnym cmentarzyku położonym na wschód od rozstajów dróg w Dąbrowicy Małej.

We wsi można zobaczyć tylko opuszczony dom i zdziczały ogród pana Bazylego, ulubiony plener uwieczniony na kolorowych płótnach.

APC - 2014.10.03 20.43 - 001.3d

Przeczytaj także: 

Dąbrowica Duża

Bohaterstwo unickiej rodziny Koniuszewskich

„Piękno musi być doskonałe” – wspomnienie o Bazylim Albiczuku

Moja Genealogia – rodzina Czerników 

Tadeusz Czernik – czernik@op.pl

Reklamy

Komentarze 2 to “Historia wsi Dąbrowicy Małej”

  1. […] Historia wsi Dąbrowicy Małej […]

  2. […] Historia wsi Dąbrowicy Małej […]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

 
%d blogerów lubi to: